AKI TALK 30-08-12

ASEAN + China : Opportunities and Strategies

การแข่งขันของโลกในยุคใหม่ จะแตกต่างจากยุคที่ผ่านมา ครั้งนี้โอกาสจะเป็นของ "เอเชีย" หากทว่าจะไม่มีใครหรือประเทศใดประเทศหนึ่งที่โดดเด่นเพียงผู้เดียว สิ่งที่เกิดขึ้นจะคล้ายดังสนามที่มีผู้เล่นคนสำคัญหลายคน หากจะมองให้เห็นเป็นภาพชัดเจน โลกยุคใหม่อาจเปรียบได้คล้ายดังกระถางธูปที่มี 3 ขาที่สมดุล อันได้แก่ ประเทศจีน  ประเทศอินเดีย และ ASEAN

หลายปีที่ผ่านมา สถานการณ์ของโลกเปลี่ยนไป ประเทศสหรัฐอเมริกาที่เคยได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้นำเศรษฐกิจอันดับหนึ่งของโลกเริ่มประสบปัญหาหนัก ขณะเดียวกันประเทศในทวีปยุโรปต่างก็ประสบปัญหาวิกฤติหนักหน่วงไม่แพ้ สิ่งที่เกิดขึ้นกับประเทศทั้งสองซีกโลกส่งผลให้เริ่มมีการหันกลับมาจับตามอง "ประเทศจีน" ในฐานะ "ผู้เล่นคนสำคัญ" คนใหม่บนเวทีโลก

หลังการล่มสลายของเศรษฐกิจจีนในอดีต ประเทศจีนใช้เวลากว่า 30 ปีในการฟื้นฟูตัวเอง ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้จีนเกิดการพัฒนาอย่างรวดเร็ว ได้แก่ การปฏิรูปกฏหมายของประเทศ ผนวกกับความร่วมมือร่วมใจของคนในชาติที่ต่างมองว่าเรื่องของการพัฒนาประเทศเป็นเรื่องที่ไม่ควรเสียเวลามาทะเลาะกัน การผนึกแรงใจช่วยกันคนละไม้ละมือเช่นนี้เอง เป็นแรงผลักดันให้จีนกลับมาผงาดได้อย่างรวดเร็ว

ภาพที่ "หลี่หนิง" อดีตนักกีฬายิมนาสติกของจีนวิ่งไปบนสเตเดี้ยมในพิธีการจุดคบเพลิงโอลิมปิกที่ปักกิ่ง 2008 คือสัญลักษณ์ของการประกาศให้โลกรู้ว่า วันนี้ "จีน" กลับมาแล้ว ! และที่น่าสนใจกว่านั้นก็คือ การกลับมาของ "จีน" ในครั้งนี้ มีความหมายถึงการกลับมาอีกครั้งของ "เอเชีย" ด้วยเช่นกัน

การแข่งขันของโลกในยุคใหม่ จะแตกต่างจากยุคที่ผ่านมา ครั้งนี้โอกาสจะเป็นของ "เอเชีย" หากทว่าจะไม่มีใครหรือประเทศใดประเทศหนึ่งที่โดดเด่นเพียงผู้เดียว สิ่งที่เกิดขึ้นจะคล้ายดังสนามที่มีผู้เล่นคนสำคัญหลายคน หากจะมองให้เห็นเป็นภาพชัดเจน โลกยุคใหม่อาจเปรียบได้คล้ายดังกระถางธูปที่มี 3 ขาที่สมดุล อันได้แก่ ประเทศจีน  ประเทศอินเดีย และ ASEAN
เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว ผลที่เกิดขึ้นก็คือ "โอกาส" สำหรับประเทศไทย ในฐานะที่เป็น 1 ในประเทศสมาชิก ASEAN และเป็น 1 ในประเทศที่ดำรงความสัมพันธ์อันดีกับประเทศจีนมาช้านาน

การวางกลยุทธ์สำหรับประเทศไทยทั้งในเชิงยุทธศาสตร์ไม่ว่าจะเป็นยุทธศาสตร์ ไทย – จีน หรือ ยุทธศาสตร์ไทยในเวทีเศรษฐกิจโลก ในวันนี้ต้องยอมรับว่าเราไม่อาจมองแยกส่วน "ไทย" ออกจาก "ASEAN” ได้ การเกิดขึ้นของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน จะทำให้เกิดกลุ่มก้อนที่มีอำนาจในทางเศรษฐกิจที่มากขึ้น ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนก็คือการจับคู่การค้าทางเศรษฐกิจ วันนี้ประเทศไทยเป็นเพียงคู่ค้าอันดับที่ 14 ของจีน แต่หากมองในภาพของกลุ่ม ASEAN ความสำคัญจะถูกขยับขึ้นมาในฐานะคู่ค้าอันดับที่ 3 ของจีนโดยทันที ดังนั้นการเกิดขึ้นของ ASEAN คือการเกิดขึ้นของศักยภาพใหม่ที่ประเทศไทยควรให้ความสำคัญ

การรวมกันของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนที่จะเกิดขึ้นนั้น นักเศรษฐศาสตร์และนักการตลาดทั่วโลกต่างลงความเห็นว่า ประเทศไทยมีความโชคดีในเชิงภูมิศาสตร์ เนื่องจากที่ตั้งของประเทศตั้งอยู่กึ่งกลางของทุกประเทศอย่างพอดิบพอดี ดังนั้นหากเราสามารถช่วงชิงความได้เปรียบนี้ สร้างยุทธศาสตร์ให้ประเทศไทยกลายเป็นศูนย์กลาง เปรียบเสมือนเป็นประตูที่เชื่อมโยงทุกประเทศเข้าสู่อาเซียน หากทำได้จริง นี่จะกลายเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างศักยภาพและความสำคัญให้เกิดขึ้นกับประเทศไทย ก่อให้เกิดผลประโยชน์และมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจตามมาอีกมากมาย นำสู่การพลิกโฉมหน้าทางเศรษฐกิจของไทยครั้งใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการค้ากับประเทศยักษ์ใหญ่อย่าง "จีน" หรือประเทศใด ๆ ในโลกก็ตาม

SPEAKER :


คุณอาร์ม ตั้งนิรันดร

อาจารย์คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และผู้อำนวยการศูนย์ยุทธศาสตร์ไทย – จีน

แห่งสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ